می توان گفت موضوعات اساسی زیر در انتخاب يك آزمون آماري دخالت دارند:

1- پرسش تحقیق - سوالی که در ابتدا، یک محقیق را برای رسیدن به جواب آن وادار به تحقیق می کند.
2- طرح تحقيق - الگويي است که پژوهش بر اساس آن بنا شده و قرار است به سرانجام برسد.
3- ماهيت داد ها - نوع داده هایی که محقق از پرسشنامه یا هر منبع  دیگری به دست آورده است. 

پرسش تحقیق

ممکن است سوال یک تحقیق در یکی از دسته سوالات اساسی زیر قرار گیرد. این سوالات ما را به سمت انتخاب نوع آزمونی که مناسب تحقیق باشد هدایت می کند.

1-  آيا مي خواهيد توزيع يك نمونه انتخابي را با يك توزيع نظري مقايسه كنيد؟
2-  آيا مي خواهيد دو يا چند گروه را با يكديگر مقايسه كنيد؟
3-  آيا مي خواهيد رابطه همبستگی بين دو يا چند متغير را بررسي كنيد؟
4-  آيا مي خواهيد رفتار يك متغير را از روي تغييرات يك يا چند متغير ديگر پيش بيني كنيد؟

پاسخ هاي كلي

• اگر سوال تحقیق به دنبال آن است که نمونه ای که در اختیار محقق است، از یک توزیع آماری خاص پیروی می‌کند، آزمون‌های یک نمونه‌ای مانند آزمون یک نمونه‌ای t ، آزمون مربع کای، آزمون دو جمله‌ای و آزمون هاي    کولموگروف - اسمیرونوف، آزمون‌های مناسبی هستند.
  
•  اگر سوال یک تحقیق به دنبال اختلاف معنی داری بین دو گروه است، از آزمون‌های دو نمونه‌ای مانند آزمون t زوجي يا مستقل، آزمون كاي دو، آزمون من ويتني، آزمون مك نمار، آزمون علامت يا آزمون ويلكاكسن استفاده كنيد. 
  
• اگر در پی اختلاف معنی داری بین بیش از دو گروه هستيد، از انواع آزمون‌هاي آنالیز واریانس يا طرح آزمايشات استفاده کنید.
  
• اگر در پی یافتن رابطه همبستگي بین دو یا چند متغیر هستيد از آزمون های همبستگی مانند آزمون پیرسن و اسپیرمن و تاو کندال و ... استفاده کنید.
  
• اگر به دنبال پیش بینی مقادیر یک متغیر، از روی اطلاعات مربوط به یک یا چند متغیر دیگر هستيد، به سراغ مباحث مربوط به رگرسیون (خطي، غير خطي، رگرسيون لجستيك يا ترتيبي و ...) بروید.