فنون تدريس و مديريت كلاس درس

فنون تدريس و مديريت كلاس درس:
 تاثير گذاري مطلوب بر روي دانش آموزان در اوّلين جلسه ي حضور معلّم در كلاس درس بسيار مهم مي باشد تا حدّي كه بايد معلّم در كلاس درس رفتاري محكم و سختگيرانه داشته باشد و بالعكس در جلسات پاياني درس از خود نرمي و ملايمت بيشتري نشان دهد . ما بايد در اولين جلسه خود را به دانش آموزان معرفي كنيم .تا آنجا كه ميتوانيم سريعتر اسامي دانش آموزان را به خاطر بسپاريم. به دانش آموزان كمك كنيم تااسامي يكديگررا دركلاس درس يادبگيرند . به آنها كمك كنيم تانسبت به همكلاسيهاي خود شناخت بيشتري داشته باشند . براي دانش آموزان مشخص كنيم كه در چند هفته ي آتي در كلاس درس چه كاري بايد انجام دهند و نيز علّت آن را هم بيان كنند. به آنها دقيقا اطلاع دهيم به چه روشي ارزيابي خواهند شد ،چه قسمتهايي از درس مهمتر و چه قسمتي مربوط به مطالب قبلي مي باشد . براي دانش آموزان مشخص كنيم كه چه منابعي براي استفاده آنها در دسترس است و چه منابعي را خود بايد به آن دسترسي پيدا كنند . د راوايل اگردانش آموزي از مقررات وضع شده تخطي كند واكنش قطعي ازخود بروز دهيم تا نشان دهيم هرآنچه اتفاق مي افتد زير نظر داريم وهيچ چيزرا ناديده نمي گيريم. براي آرام كردن وجلب توجه دانش آموزا ن دركلاس درس ابتدا سعي كنيم كاري انجام ندهيم و ساكت در جايي بايستيم. اگر نيازبه تدبيرديگري داريد سعي كنيد فريا د نكشيد و ازحس كنجكاوي انسان استفاده كنيد مثلاً درگوشي با يكي ازدانش آموزان نزديك خودتان صحبت كنيد .
به طورناگهاني وغيرمنتظره به سراغ دانش آموزبي دقّت برويد. مثلاً سوالي را مطرح كنيد وازاوبپرسيد. روشهايي را جهت واداركردن دانش آموزان براي گوش دادن به كلاس درس ابداع كنيد. جلسه تدريس را با مشغول نمودن دانش آموزان به كاري شروع كنيد. هرج ومرج وبي انضباطي دركلاس درس را توهين به خود تلقي ننمائيد. اگر قادرهستيد درس را با مطلب واقعاًسرگرم كننده شروع كنيد. درموقع ازدست دادن رشته ي كلام دركلاس درس سعي كنيد با بزرگي و وقاررفتارنمائيدوقبول كنيد كه كلام شما قطع گرديده است. موضوعي را كه قبل از قطع سخن راجع به آن صحبت مي كرديد به خاطر بسپاريد تا بتوانيد به آساني پس ازرفع مشكل دوباره سرنخ كلام را بدست گيريد. قبول نمائيد كه دربرخي ازموارد قطع كلام لازم ومهم است.هنگامي كه توسط يكي ازهمكاران خود درمدرسه كلامتان قطع مي شود بايد بسيارمراقب واكنش خود درارتباط با آن باشيد وازتجارب همكاران خود استفاده كنيد. قطع سخن خود را به نوعي تجربه مثبت يادگيري مبدل كنيد. دررفتاربا افراد كلاس از بروزاحساسات شخصي اجتناب ورزيد.از قبل مطالبي را تهيه كنيد تا بتوانيد درارتباط با افردي كه كلام شمارا قطع مي كننداستفاده كنيد. فاصله مكاني خود با دانش آموزان را رعايت كنيد. درجستجوي كشف علل قطع سخن خودباشيد .
براي  جلوگيري  از بي  انضباطي دركلاس درس قوانين رفتاري اندك  و روشني را در كلاس  درس  وضع كنيد ودرصورت امكان دانش آموزان را دروضع و تنظيم  قوانين و مقررات  شركت دهيد، رفتارهاي خوب را با  بازخورد مثبت پاداش دهيد اين مي تواند  يك تشويق يا نوعي ستايش وتمجيد يا يك لبخند باش  با هرگونه تخطي  قبل ازاين كه منجربه حوادث بزرگ وعمده اي گردد مقابله كنيد. درصورت تخلّف ازمقررات مشخص كنيد با چه نوع تحريم هايي مواجه خواهند شد. ازآنها انتظارات غيرمعقول نداشته باشيد وآنها را دست كم نگيريد. به محض اينكه ديديد تدريستان كارآيي لازم رانداردانعطاف پذيرباشيداگراحساس كرديد كه فردي مي خواهدمشكل ايجاد كند في الفوراورا به قسمت ديگركلاس منتقل كنيد. زماني راهم براي خنثي نمودن مشكلات غيرمنتظره درنظربگيريد.علل پيدايش رفتاربد دركلاس درس را پيدا كنيد.هميشه چيزجالبي براي انجام دادن آماده داشته باشيد كه درموقع ضروري دانش آموزان را به انجام دادن آن مشغول نماييد.
در موقع استفاده از تابلو دقت كنيد كه نوشته ي شما به مقدار لازم بزرگ باشد و روي قسمت فوقاني تابلو نوشته شود . عناوين مهم درس را روي تابلو بنويسيد. طوري جلوي تابلو قرارگيريدكه همه افراد كلاس درس هم به خوبي صداي شما را بشنوند وهم به خوبي قابل رويت باشند . هميشه آماده و مهيا باشيد ،گفته هاي دانش آموزان را بر روي تابلو بنويسيد و فرصت نوشتن را براي آنها هم مهيا كنيد از تابلو كلاس به عنوان منبع كلاس استفاده كنيد و در پاك كردن مطالب نوشته شده بر روي تابلو دقت كنيد توضيحات خود را به طور جذاب ارائه دهيد . فعاليت دانش آموزان در كلاس را به معرض سنجش بگذاريد . سعي كنيدبا همه دانش آموزان به طوريكسان رفتار كنيد كار گروهي را طوري رديف كنيد كه در برگيرنده ي گروه هايي باجنسيت يكسان باشد.
اسامي دانش آموزان رابه تلفظ صحيح عادت دهيد. ازدادن نقش واحد به دانش آموزان اجتناب كنيد و همكارانتان را دراجتناب ازتبعيض ياري نمائيد .مراقب شوخي هاي خود باشيد. آگاهي دانش آموزان را از برابري فرصت ها افزايش دهيد . مواظب افرادي باشيد كه احتمالاً تحت تاثير نابرابري ها قرار گرفته اند . دانش آموزاني كه در انجام دادن كارها يشان از تبعيض و سوگيري استفاده مي كنند مؤاخذه نمائيد و سعي كنيد كارتان نمادي از برابري و مساوات باشد .
طرح و نحوه نمره دادن خود را آماده كنيد و آن را با دانش آموران در ميان بگذاريد و در طرح ريزي نمرات از همكاري آنها نيز استفاده كنيد . تكاليفي را طرح كنيد كه از نظر سنجش راحت باشد . ثبت دقيقي از نمرات دانش آموزان داشته باشيد ، مكاني را بر روي ورق امتحاني براي ثبت نمره پيش بيني كنيد . مراقب احساسات دانش آموزاندر زمان دريافت كارارزشيابي شده شان باشيد. اهميت نمرات و امتيازات را در نظر داشته باشيد . در خط كشيدن زير غلط هاي دانش آموزان تجديد نظر كنيد . بجاي استفاده ازنماد علامت صحيح، براي نشان دادن  پاسخ صحيح مي توانيدبه كشف روش هاي بهتري بپردازيد. به دانش آموزان ضعيف فرصتي بدهيد تا بتوانندوضعيت خودرا درسنجش بعدي بهبودي بخشند .
دادن بازخورد رودررونيزمي تواند قوي و سودمند باشدامّا ازطرف ديگرمي تواندآسيب هاي روحي راهم براي خودشماوهم براي دانش آموزان دربرداشته باشد.احساسات دانش آموزان را مدنظرداشته باشيد. دقت كنيدكه پيامتان به دانش آموزان تفهيم شده باشد.آهنگ شروع وختم  باز خوردتان مثبت باشد. ازپذيرش گلايه وشكايات دانش آموزان شانه خالي نكنيد. بازخوردهاي مثبت آنها را دريافت كنيدوبااينكارآنها راخشنودكنيد. بازخوردهاي منفي آنها را نيزبپذيريد.
اگربخواهيد درهمه ي جنبه هاي برنامه درسي موفق باشيد نيازبه يك برنامه ريزي درسي درمورد كلاسهاي درسي مدرن داريد . براي اين كار بهتر است كه روش تدريس خود را با موضوعات و عناوين درس هماهنگ كنيد و لازم است كه دانش آموزان را در فهم هر چيزي كه ازنظر شمابراي تدريس مهم به نظربرسد ياري دهيد. شرط عقل اين است برنامه ريزي مفصلي را كه دربر گيرنده جزئيات مي باشد، فقط چندهفته ازقبل طراحي نمود.  قبل از اقدام به برنامه ريزي بايد بدانيد كه دانش آموزان چه مهارتها و چه نوع دانشهايي را بايد فرا گيرند و مبناي تدريس مؤثر را مشخص كنيد . اهداف تدريس را به روشني بيان نمائيد ، برنامه ريز نيازهاي اساسي را تعيين مي نمايد و در صورت انجام بهتر تعيين نيازها تعيين هدفها كار مشكلي نيست . برنامه ريزان درسي پس از تعيين هدف هاي كلي برنامه درسي ، هدفهاي جزئي را تعيين مي كنند . براي اين كار بايد هدفهاي كلي با بررسي تحليلي به صلاحيت هاي مورد نياز تجزيه شوند ، يعني برنامه ريزان اين سوال  را طرح مي كنند كه در دانش آموزان چه شناختها، چه آگاهي ها و چه توانائيهايي بايد تقويت شوند تا هدف برنامه درسي معين تخقق پيدا كند ؟
 
مثال براي ارتباط نيازها و هدفها :
از قبل ازميزان توانائي لازم را پيش بيني كنيد.  تا آنجا كه ممكن است هر چه زودتر اقدام به سنجش دانش آموزان كنيد .  دست آوردهاي پيش بيني شده را مشخص كنيد و هر جا كه سنخيت داشته باشد از موضوعا ت و مضامين فرعي و كمكي نيز علاوه برموضوعات اصلي در برنامه تدريس استفاده كنيد .
 نوع منابع مورد نياز و زمان استفاده ازآنها را مشخص كنيد. جدول زماني دستيابي به اهداف را برنامه ريزي كنيد. نيروهاي غريزي حرفه اي خود را شناسائي كنيد و آنها را به تجربه بگذاريد. از منابع تدريس و يادگيري مثل مواد كمك آموزشي ، بسته هاي آموزشي ،  ويدئو و تلويزيون در كلاس درس به نحو مطلوب استفاده كنيد . از كتابخانه مدرسه تكاليف و تمرينهاي سودمندي را براي دانش آموزان طرح كنيد .
 اگر شما اتاق محل كار خود را به خوبي و مرتب سازماندهي كرده باشيد ، دانش آموزان نيز در عوض خود را مرتب و منظم مي كنند . اگر منابع آموزشي را در اختيار دانش آموزان و كلاس قرار دهيد باعث مي شو د كه آنها خود مسئوليت پيشرفت فراگيريشان را به عهده گيرند . اگر اقلام موجود در محل كارتان را بر چسب گذاري كنيد ، هم خود و هم دانش آموزانتان قادر خواهند شد كه بدانند چه چيز هايي را در اختيار دارند . با دقت از منابع و اقلام موجود مراقبت كنيد . دانش آموزان را طوري راهنمائي كنيد كه ارزش منابع موجود را بدانند . سعي كنيد كه كلاس درس را خانه ي خود بدانيد و بدانيد كه قسمت اعظم عمر خود را در آنجا سپري مي كنيد .
محيط كلاس درس را به يك محيط جذاب و زنده و شوق آور تبديل كنيد. شما مي توانيد كلا س درس را با استفاده از نمايش عملكرد دانش آموزان و ديگر مواد كمك آموزشي از نظر بصري جذاب كنيد .
از يادگيري هاي دانش آموزان پشتيباني كنيد و به دانش آموزاني كه به خوبي قادر به خواندن و نوشتن نمي باشند كمك كنيد . دانش آموزي را كه در درس رياضي مشكل دارد ياري نمائيد و دانش آموزان را ياري كنيد تا در يادگيري به يكديگر كمك كنند زيرا كه كمك كردن آنها به يكديگردر يادگيري و مرور دروس  بسيار مؤثر مي باشد .
 
الگوها و روشهاي نوين در تدريس براي يادگيري مؤثرتر :

‹‹ الگوی تدریس برای استفاده از راهبردها و روش هایی تدوین یافته است که به شاگردان کمک کند، تا رشد یابند و بر توانایی تفکر روشن و اندیشمندانه خود بیافزایند و مهارت ها و تعهدات اجتماعی خود را توسعه دهند.›› هر الگوي تدریس شامل مفاهیم، مراحل تدریس (گام های تدریس)، روابط میانگروهی، اصول واکنش و شرایط و منابع می باشد. 
یک الگوی تدریس طرح یا نقشه ای است که می توانیم برای تدوین تدریس رودررو در کلاس های درسی یا در حالت آموزش فردی به کار ببریم و به تدوین مطالب درسی شامل کتاب، فیلم، نوار، برنامه ای با استفاده از کامپیوتر ، و برنامه تحصیلی بپردازیم.
در واقع الگوهای تدریس الگوهای یادگیری هستند. که ضمن یاری شاگردان در کسب اطلاعات، نظریات، مهارت ها، ارزش ها، طرق تفکر .راه های نشان دادن خود، به آنان نحوه ی یادگیری را نیز آموخته می شود. در حقیقت ممکن است مهمترین حاصل درازمدت آموزش همان توانائیهای افزوده یادگیری آسان و موثر آتی باشد که آنان به سبب دانش و مهارت و چیره دستی بر جریانات یادگیری کسب می کنند. مهارت در جلب توجه به همراه دانش خردمندانه از دانش آموزش درگير در آموزش بخشي از هنر معلمي است، كه مي‌تواند بخش از آن يا همه‌ي آنها غير كلامي هم باشد تدریس مفاهیم مختلفی مانند: نگرش ها ،گرایش ها، باورها، عادت ها، وشیوه های رفتار وبه طوركلی انواع تغییراتی را كه می خواهیم درشاگردان ایجاد كنیم ، در بر می گیرد . همان طور كه گفته شد برای تدریس مناسب وبهینه لازم است كه از روش های نوین ارائه شده از طرف صاحب نظران در امر آموزش وپرورش استفاده نمود، اینك به دسته ای از روش های نوین تدریس اشاره می شود:
روش كنفراس:
«اين روش با روش سخنراني تفاوت دارد زيرا در روش سخنراني، معلم مسئول دادن اطلاعات به دانش آموزان است. در حاليكه در اين روش اطلاعات توسط دانش آموزان جمع آوري و ارائه مي گردد. اين روش مي تواند مشخص كند كه دانش آموزان تا چه اندازه مي دانند. اين روش يك موقعيت فعال براي يادگيري به وجود مي آورد. نقش معلم در كنفرانس صرفاً هدايت و اداره كردن جلسه و جلوگيري از مباحثاتي است كه منجر به انحراف از موضوع كنفرانس و روال منطقي آن شود. اين روش براي كليه دروس وسنين مختلف كاربرددارد.
 روش شاگرد- استادی:
 قدمت اين روش به زماني كه انسان مسئوليت آ موزش دهي انسانهاي ديگر را چه از طريق غيررسمي و چه از طريق رسمي به عهده گرفت ،مي رسد .و قدمت آن به صدر اسلام برمي گردد مسجد نخستين موسسه اي بود كه چنين سيستمي را براي تعليم و تربيت مسلمانها به كار برده است. از روشهاي تعليمي كه در روش شاگرد ـ استادي حائز اهميت است , روش حلقه يا مجلس است, كه پيامبر عظيم الشان اسلام از اين روش به مردم آن زمان آموزش مي داد. همه افراد در كودكي دوست دارند نقشي غير از نقش واقعي خود بازي كنند , روش شاگرد ـ استادي به اين نقش خيالي, جامه عمل مي پوشاند. در اين روش به دانش آموزان اجازه داده مي شود كه نقش معلم را ايفا كنند. هدف اساسي اين روش آن است كه شاگرد , معلم گردد و از اين طريق تجارب تازه و ارزشمندي به دست آورد .در اين روش ,در صورت فقدان معلمان متخصص, تعداد زيادي از دانش آموزان مهارت خاص را آموخته اند و مي توان از آنها استفاده كرد.
 روش چند حسی(مختلط) :
 استفاده از این روش مستلزم به كار گرفتن همه حواس است وجریان یادگیری از طریق تمام حواس صورت می گیرد . از طریق كاربست این روش می توان ، مطالب ومهارت ها را درك كرد، ارتباط موثر تری برقرار كرد، مهارت ها ومطالب را ازیك موقعیت به موقعیت دیگر تعمیم داد.
 روش حل مسئله :   
اين روش يكي از روشهاي فعال تدريس است.  دراین روش آموزش در بستر پژوهش انجام می شود ومنجر به یادگیری اصیل وعمیق وپایداردردانش آموزان میشود. دراین روش ابتدا معلم باید مسئله را مشخص كند ، سپس به جمع آوری اطلاعات توسط دانش آموزان پرداخته شود، وبعد از جمع آوری اطلاعا ت فرضیه سازی ودر نهایت فرضیه ها را آزمایش ونتیجه گیری شود. اگر روش حل مسئله درست انجام شود می تواند منجر به بارش یا طوفان فكری گردد.
 روش پروژه ای :
روش تدريس پروژه اي به دانش آموزان امكان مي دهد تا قدرت مديريت, برنامه ريزي و خود كنترلي را در خودشان ارتقاء بخشند. در اين روش دانش آموزان مي توانند با توجه به علاقه ي خود موضوعي انتخاب و به طور فعالانه در به نتيجه رساندن آن موضوع شركت نمايند. براين اساس در اين روش دانش آموزان ياد مي گيرند كه چگونه به طور منظم و مرحله اي كاري را درس انجام دهند و اين روش باعث تقويت اعتماد به نفس در دانش آموزان مي شود زيرا بين آنها و معلم رابطه صحيح آموزشي بر قرار است و در نهايت اين روش باعث تقويت همكاري, احساس مسئوليت, انضباط كاري صبر و تحمل در انجام امور و تحمل عقايد ديگران و مهارتهاي اساسي پژوهش در دانش آموزان مي شود.
روش پرسش وپاسخ :
 شیوه پرسش وپاسخ شیوه ای است كه معلم به وسیله آن فراگیر را به تفكر درباره مفهوم جدید یا بیان مطالب فراگرفته،  تشویق می كند.
  روش بحثی:
در شیوه بحثی ، دانش آموزان فعالانه در یادگیری شركت می كنند ومفهوم مورد نظر را از یكدیگر می آموزند. دراین شیوه معلم را می توان به عنوان محرك ، شروع كننده بحث وراهنما تصور كرد.
 روش نمایشی:
 در این شیوه معلم معمولا ، برای فهماندن مطلبی خاص به فراگیران ، از وسایل گوناگون استفاده می كند.
 روش آزمایشی:
 آزمایش فعالیتی است كه در جریان آن فراگیران با به كار بردن وسایل ومواد بخصوصی درباره مفهومی خاص عملا تجربه كسب می كنند.
 روش گردش علمی :
گردش علمی به دانش آموزان امكان می دهد كه از طریق مشاهده طبیعت ، وقایع ، فعالیت ها ،اشیا ومردم تجربه علمی كسب نمایند .در گردش علمی دانش آموزان با مشاهده واقعیت ها می توانند مفاهیمی را كه در كلاس مورد بحث قرار می گیرد ، بهتر در ذهن خود بپرورانند.
 الگوی آموختن كنترل خود:
 در این الگو معلم حامی دانش آموز است ویك فضای مثبت ایجاد می كند تا آن ها به اصلا ح رفتار خود بپردازند ودر نهایت دانش آموزان را قادر به توصیف ، توضیح ، پیش بینی ، كنترل وتغییر رفتار خود می نماید .
 روش ایفای نقش:
 هدف این الگو، رشد همدلی با دیگران وبررسی مسایل وواقعیت ها وارزش های اجتماعی درعمل است. این الگو درهمه برنامه هاي آموزشی وپرورشی وسنین مختلف كاربرد دارد. بطوركلی این الگو باعث افزایش فهم دانش آموزان دربهبود وگسترش ارزش های اجتماعی می شود.
 روش كار گاهی:
 روش تدریس كار گاهی یكی از روش های موثر یاددهی ویادگیری است كه در بیشتر موارد با روش سخنرانی ، سمینار، كنفرانس وسمپوزیوم به صورت توام به كار برده می شود.
 الگوی دریافت مفهوم:
 این الگو برای یاد دادن نحوه طبقه بندی كردن، نحوه فكر كردن، وچگونگی دریافت مفهوم به دانش آموزان اهمیت دارد.  دراین الگو معلم به عنوان حامی وهدایت گر فرضیه های دانش آموزان است. به نحوی كه از قبل مفاهیم را انتخاب ودرنمونه های مثبت ومنفی سازمان می دهد. وفراگیران را جهت نیل به این مفهوم هدایت می كند.
 الگوی تفكر استقرایی:
 در این الگومعلم آغاز گر فعالیت است ، زیرا فعالیت ها ازقبل به وسیله معلم تعیین می شوند، اما جوهمكاری ودوستانه بین معلم وشاگرد وجود دارد. تما س یكا یك دانش آموزان برای دسترسی به اطلاعا ت را  فراهم مي نماید. این الگو منجر به افزایش آگاهی فردی ورشد خود كنترلی دانش آموزان می گردد ودر همه سطوح تحصیلی كاربرد دارد.
 الگوی آموزش كاوشگری:
 این الگو با عث تقویت استدلال فراگیران ، شناخت مفاهیم ، فرضیه ها وآزمون آن ها در دانش آموزان می شود. در این الگو جو همكاری بین معلم وشاگرد وجود دارد.
 الگوی یاد سپاری:
 این الگو با عث تاكید بر پردازش اطلاعات ، افزایش یادسپاری ودرونی كردن اطلاعات در دانش آموزان می شود. معلم وشاگرد به صورت یك گروه برای دادن مطالب جدید جهت یادسپاری تلاش می كنند . این الگو نیاز به عكس ، وسایل مجسم، فیلم وسایر مطالب دیداری و شنیداری دارد.
 الگوی كاوشگری علمی:
 این الگو با عث آموزش علمی به سبك های مشخص وآموزش مفاهیم بنیادی در دانش آموزان می گردد. رسالت معلم در این الگو پرورش كاوشگری ، ایجاد جوی توام با همكاری وداشتن انعطاف است.
 الگوی تدریس غیر مستقیم:
این الگو با عث مشاركت فراگیران در یادگیری شده وبه آن ها یاد می دهد كه چگونه خود به فراگیری مطالب  پرداخته ومسائل را حل كنند . معلم نقش هادی ، راهنما وتسهیل كننده را دارد ودانش آموز آغاز كننده به نحوی كه معلم به دانش آموزان كمك می كند تا مسائل را تعریف وبرای حل موفقیت آمیز آن ها اقدام نمایند.
 الگوی بدیعه پردازی( افزایش تفكر خلاق):
 هدف این الگو افزایش تفكر خلاق ومشكل گشایی در مواقع خاص ، بر هم زدن سنت های متداول گسترش افق های فردی و اجتماعی در دانش آموزان است .معلم سوالاتی از دانش آموزان می نماید ، ولی پاسخ دانش آموزان كاملا باز است  ومعلم بایستی كمك كند تا شاگردان تفكر خود را بسط دهند.
 الگوی پژوهش گروهی( تفحص گروهی) :
 این الگو برای كمك به دانش آموزان در تقویت مردم سالاری وآموزش آن ها از طریق همكاری كاوشگرانه در فهم مسائل اجتماعی وتحصیلی است . در این الگو معلم مانند یك مشاور عمل می كند وبایستی بتواند به درخواست های دانش آموزان پاسخ دهد وبه كمك آن ها نیازمند ی های آموزش را فراهم آورد. 
روش كار آيي  تيمي :
مراحل روش كارآيي تيم:
۱- تشكيل تيم ها ۲- مطالعه‎ي فردي قسمت تعيين شده ۳- اجراي آزمون به صورت فردي ۴- اجراي آزمون به صورت تيمي ۵- تصحيح و نمره گذاري پاسخ فردي وتيمي ۶- تكميل جدول  ۷- رفع اشكال وجمع بندي
روش تدريس اعضاي تيم
مراحل روش تدريس اعضاي تيمي :
  1 - تشكيل تيم ها  2- تعيين قسمت يا درس مربوطه به هر فرد در تيم   ‎3- مطالعه ي فردي ، يادداشت برداري ، خلاصه كردن ، تهيه مثال و....قبل از كلاس ۴  - هماهنگي بين افراد مسئول تدريس يك قسمت مشترك 5- اجراي آزمون فردي  ۶- اجراي آزمون فردي  7- تصحيح و نمره گذاري آزمون  ۸- تشكيل جدول و ارزيابي فعاليت هاي فردي وتيم 9- رفع اشكال و جمع بندي      
  روش تدريس توضيحي:    
مراحل اجراي روش تدريس توضيحي:

مرحله اول: جهت دهي:
 در اين مرحله چهارچوب طرح درس، و انتظارات خود را بيان مي کنيم. و همچنين تکاليف يادگيري را شرح مي دهيم. در اين مرحله سه گام لازم است: بيان هدف درس و سطح عملکرد، نشان دادن رابطه درس حاظر با تجارب و ياد گرفته هاي پيشين دانش آموزان، بيان و تعيين مسئوليت هاي دانش آموزان در فرايند تدريس و يادگيري.
مرحله دوم: ارائه توضيح:
 در اين مرحله که، بيشترين زمان را به خود اختصاص مي دهد، به تشريح و توضيح مفاهيم اصلي درس مي پردازيم. هر اندازه توضيحاتي که ارائه مي دهيم سادهتر و عاري از هر گونه ابهام باشد، ميزان يادگيري دانش آموزان بيشتر مي شود. با توجه به جديد بودن مفاهيم در حال تدريس، بايد آن را با چند مثال ارائه دهيم. انتقال اطلاعات درباره مفهوم به صورت ديداري و شنيداري به نحوي که دانش آموزان قادر باشند مفاهيم را در همين مراحل نخستين فرا گيرند حايز اهميت است. در اين مرحله بايد ميزان درک و فهم دانش آموزان از مفهوم ارائه شده هم مورد نظر باشد.
مرحله سوم: تمرين منظم :
در اين مرحله معلم تمرين هايي را در اختيار دانش آموزان قرار مي دهد و نحوه انجام آنها را نيز مشخص مي کند. در اين مرحله بهتر است دانش آموزان را تشويق کنيم تمرين ها را به صورت هميار انجام دهند. از فعاليت هاي اساسي معلم اين است که به دانش آموزان کمک کند تا روحيه همکاري را حفظ کنند و تمرين را يک نفر به عهده نگيرد. دانش آموزان نه فقط بايد به صورت هميار تمرين ها را انجام دهند بلکه بايد مراقب و مشاهده گر عمليات يکديگر باشند.
مرحله چهارم: تمرين مستقل:
اين مرحله پاياني روش تدريس توضيحي است. اين مرحله زماني آغاز مي شود که تقريبا 90% دانش آموزان کلاس درس تمرين هاي ارائه شده را به درستي انجام داده باشند. هدف از ارائه تمرين مستقل ارائه کمکي است به دانش آموز، تا بتواند به عمق يادگيري خود بيفزايد و در نگه داري ذهني موفق گردد. خوب است که تکاليف اين مرحله به عنوان تکليف منزل به دانش آموزان ارائه شود. 

روش پرسش و پاسخ:
مراحل تدریس روش پرسش و پاسخ :
1- انتخاب عنوان توسط معلم : طرح سؤال یا مساله از ساده به مشکل .
2- ارائه پاسخ از سوی دانش آموزان : دادن فرصت به دانش آموزان تا در باره ی موضوع فکر کرده و اطلاعات را جمع آوری و به بحث و گفت و گو بپردازند.
3- نتیجه گیری : در این مرحله نکات مهم سؤالات دوباره مورد مرور قرار می گیرد و در تابلو یاداشت می شود . دانش آموزان باید تشویق شوند تانتیجه گیری را خود انجام دهند.

روش بارش مغزی ( ذهن انگیزی) : 

در این روش دانش آموزان با آزادی تمام کلیه ی مطالبی را که درمورد موضوع به ذهنشان می رسد ، فورا"بیان می کنند، و به طور ناخودآگاه و فوری از یافته ها و دانسته های قبلی خود استفاده می کنند و آنها را به کلاس ارائه می دهند.به تدریج دانش آموزان مجموعه ی جملات و کلماتی را بیان می کنند که تمامی آنها در کنار یکدیگر می تواند بخش عمده ای از مطالب مرتبط با سر فصل مربوطه را ارائه دهد.
مراحل تدریس روش بارش مغزی :
1- ارائه یک عنوان (موضوع) از سوی معلم به دانش آموزان .
2- بیان فوری مطالب ، کلمات و جملاتی در مورد عنوان از طرف دانش آموزان .
3- نوشتن مطالب دانش آموزان بر روی تخته سیاه توسط معلم .

4 - جمع بندی مطالب.  5-نتیجه گیری .

الگوها و روش هاي نوين تدريس دربهبود كیفیت تدریس و يادگيري نقش بسزایی داشته ودرصورت اجرای دقیق می توانند تحولی شگرف درآموزش بوجود آورند.  اینك جهت روشن شدن این تاثیردر يادگيري و آموزش به یك سری از تفاوت های آن با روش های سنتی اشاره می گردد. 

روش های نوین تدریس  روش های سنتی

1- آموزش ، یادگیری مدار است.
2- اداره ی كلاس دانش آموز مدار است.
3- یادگیری چند سویه است.
4- دانش آموزان پویا ، فعال و مسئولیت پذیر هستند.
5- ارتباط خانه ومدرسه بسیار قوی است.
6-  دانش ایجاد شده ماندگار است.

1- آموزش نمره مدار 

2- اداره ی كلاس معلم مدار است.
3- یادگیری یك سویه است
4- دانش آموزان منفعل هستند.
5- ارتباط خانه ومدرسه خیلی قوی نیست .
6- دانش ایجاد شده چون متكی بر حافظه است ماندگار نیست.
 
 حال كه تفاوت های روش های نوین وسنتی مشخص گردید، لازم است كه جهت اجرای آن در كلاس های درس خود نهایت تلا ش وسعی را نمایید. اجرای بهینه آن در مدارس و راهكارهای عملی آن  بر عهده شما عزیزان معلم می باشد . 

نویسنده : تقی گرزین | پنجشنبه نهم خرداد ۱۳۹۲ - 9:6 |