خوش آمید
به وبلاگ educational sciences curriculum خوش آمدید . امیدوارم لحظات شادی را در وبلاگ educational sciences curriculum سپری کنید .
با تشکر مدیر وبلاگ : تقی گرزین
درباره وبلاگ
پیغام مدیر
پیغام مدیر
پیغام مدیر
دختران و اينترنت
پيشرفت خيره کننده فن آوری، تأثيرات محسوس و نامحسوس زيادی را بر زندگي
دختران گذاشته است. دسترسی آنها به انواع گوناگون رسانه ها به هيچ وجه
قابل مقايسه با گذشته نيست. بنا بر تحقيقی در غرب، نوجوانان تقريباً سی و
هشت ساعت در هفته، غرق در رسانه ها هستند؛ به راديو گوش می دهند، تلويزيون
تماشا می کنند، از سی دی استفاده می کنند، به بازی های ويديويی مشغول مي
شوند يا پای رايانه می نشينند. در اين ميان، اينترنت با تمام آثار مثبتي
که روی دختران می تواند داشته باشد، دنيايی خطرناک از ناشناخته ها و گاه
تبهکاران را به حريم خانه می آورد. اينترنت طی سال های اخير رشدی تصاعدي
داشته است و به نظر کارشناسان، شناخت تأثيرات بلندمدت آن بر دختران به اين
زودی ميسر نيست. ورود به اينترنت امکان سر زدن رفتارهايی را به دختران مي
دهد که ضرورتاً در دنيای واقعی آنها جايی ندارد. بعضی از اين رفتارها،
واقعاً منفی هستند. مانند چت هايی که ماهيتی جنس دارند. اينترنت جايی است
که دختران می توانند هرچه می خواهند باشند و شخصيتی را به نمايش بگذرانند
که نيستند.
روش استفاده از اين فن آوری، به بافت خانوادگی کاربر بستگی دارد.
نوجوانانی که با والدين يا بزرگ سالان نزديک، ارتباطی مستمر و بازدارند و
اين افراد نحوه استفاده مثبت از اينترنت را به آنها آموزش می دهند،
استفاده مفيدتری از آن می کنند. برعکس، دخترانی که از شبکه اينترنت
استفاده منفی می کنند، افرادی هستند که خانواده بر کارشان نظارتی ندارد و
آنها ساعت های متمادی به شبکه وصل می شوند. (1)
اينترنت همانند ديگر وسايل ارتباطی می تواند نعمت يا نقمت باشد. نوع
استفاده از اين امکان گسترده و شگفت، سودمندی يا زيان مندی آن را رقم مي
زند. امروزه نوجوانان زيادی به اينترنت دسترسی دارند يا حداقل روش هاي
استفاده از آن را به خوبی می دانند. تصور کنيد نوجوانی با يک دنيا کنجکاوي
بر سفره سرشار از تنوع و اطلاعات حاضر شود. در اين شرايط طبيعی است که عطش
کنجکاوی، وی را به هر سويی خواهد کشاند و تنها وجود پاره ای از قوانين و
شرايط محيطی و فردی است که می تواند او را از آسيب ها و جنبه های منفي
اينترنت محفوظ دارد.
برخی کارشناسان معتقدند، 80 درصد پرسه زدن اينترنتی نوجوانان در دنيا و از
جمله در ايران، در سايت های ضد اخلاقی و گاه جنسی است. دوست يابی هاي
اينترنتی از طريق چت، خودکشی اينترنتی، سرقت اينترنتی، افزايش فاصله ميان
دنيای واقعی و تخيلی و مجازی، پرسه زدن در سايت های به شدت غير اخلاقی و
ضد ارزشی و دينی، مقوله ای است که هويت يابی و هويت جويی نسل جوان و
نوجوان در ابعاد جنسی، فکری، اخلاقی و دينی را تحت تأثير قرار می دهد.
معمولاً کودکان و نوجوانان برای از دست ندادن امکانات استفاده از اينترنت
و پرسه زدن در فضای اينترنت، گاهی مجبور به نوعی پنهان کاری از والدين مي
شوند. از اين رو بايد ضمن اينکه خلوت کودکان و نوجوانان را به رسميت مي
شناسيم، به جای رفتارهای خشن و قهرآميز، بياموزيم چه طور اعتماد فرزندان
را جلب کنيم و جريان مسائل خصوصی آنها قرار گيريم.
والدين تا زمانی که فرزندانشان از عهده رانندگی بر نمی آيند. اتومبيل در
اختيارشان قرار نمی دهند؛ زيرا از بروز حوادث خطرناک می ترسند، به همين
نسبت والدين نبايد با تأمين امکانات اينترنت، موبايل و کامپيوتر، فرزندان
را به حال خود رها کنند و آنها را با دنيايی از تصاوير و اطلاعات درست و
نادرست تنها بگذارند.
محل استقرار کامپيوتر در منازل، يکی از مشکلات اصلی در زمينه اعتيادهاي
اينترنتی و آسيب های اجتماعی است. چنانکه بررسی ها نشان می دهد، متأسفانه
30 درصد کامپيوترهای خانگی در اتاق خواب فرزندان قرار دارد و آنها به
راحتی می توانند ساعت های متناوبی را با کامپيوتر کار کنند و در سايت هاي
نامناسب پرسه بزنند. حتی تلويزيون که ابزار نسبتاً قديمی است، می تواند
فرد را معتاد کند و تا ساعت ها در شبکه های تلويزيونی پرسه بزند و به صرف
روشن بودن تلويزيون و گذراندن وقت، معتاد شود. حضور نوجوانان در فضای وب،
از نشانی دادن و پيام گذاری توی چت و گشت و گذار در سايت ها شروع می شود
تا پاسخ به کنجکاوی های دوران نوجوانی و تجربه های دوستی جنس مخالف و
روابط نامشروع و، عضويت در سايت ها و باندهايی که کارشان انتشار عکس ها و
فيلم های مبتذل و مستهجن، انتشار داستان های غير اخلاقی، گرايش به هم جنس
بازی، حضور در مجالس شبانه، فيلم برداری از زنان و دختران عفيف و نجيب
برای اخاذی و سوء استفاده های جنسی، توهين به مقدسات، انتشار مطالب ضد
دينی و ضد انقلابی و... است. اين کارهای نابهنجار برای اهلش، علاوه بر
التذاد روانی به دليل ارضا اميال درونی و جنسی، منبع درآمدی است که سود
سرشار حاصل از آن خيلی از کاربران را به فعاليت در اين زمينه ترغيب مي
کند. گاهی نوجوانان و جوانانی، خواسته يا ناخواسته، گرفتار لذت ها و جاذبه
های دنيای مجازی اينترنت می شوند که حتی کوچک ترين حرکت ناشايست را در
محيط خانوادگی به چشم نديده اند.
اين در حالی است که اينترنت بازاری جهانی برای خريد و فروش اطلاعات است.
می توان از اين بازار به نحو مطلوب استفاده شود يا به جهت عدم فرهنگ سازي
و وجود محدوديت های اجتماعی و سياسی، تأثيرات منفی جبران ناپذيری ايجاد
کرد، اما در ايران به جهت وجود محدوديت ها در بخش های مختلف، اينترنت به
منزله ابزاری برای آشنايی افراد مطرح است. نه اطلاع رسانی. در تمامی دنيا
از اينترنت برای گرفتن اطلاعات در زمينه پژوهش های علمی، خريد، فروش و
غيره استفاده می شود، در اين کشورها مطالب و اخبار به صورت درست و واقعي
قبل از اينکه وارد سايت شود، در اختيار خبرگزاری ها قرار می گيرد و ديگر
نيازی نيست مردم دنبال کسب اين گونه مسائل از اينترنت باشند و مطالب را
برعکس دريافت کنند. جايگاه اينترنت در همه جای دنيا و حتی در ايران مشخص
است، اما مشکل اين است که از لحاظ فرهنگ استفاده از اينترنت هنوز خيلی عقب
هستيم.
راهکارها
در اين ميان، نقش خانواده در هدايت استفاده از اينترنت به سزاست. آشنايي فرزندان با خطرات جسمانی، رفتاری و اخلاقی و سوء استفاده های نامناسب غير ضروری و زايد فن آوری های جديد مانند ماهواره، اينترنت و موبايل، تقويت مبانی ارزشی، اخلاقی و دينی فرزندان و ايجاد خود کنترلی و خود ايمنی در آنها برای استفاده بهينه از فن آوری های جديد، بسيار پر اهميت است.
آسيب های ماهواره و راهکارهای رويارويی با آن
دنيای صنعتی امروز که عصر تکنولوژی ناميده می شود، با پديد آمدن و گسترش تکنولوژی وسايلی مانند ماهواره، اينترنت، موبايل و بازی های رايانه ای، زندگی افراد جوامع مختلف را با چالش های فراوانی روبرو کرده است. تکنولوژي مرزهای فرهنگی و اجتماعی و حتی جغرافيايی را دستخوش تغييرات می کند، به نحوی که از تکنولوژی های نام برده در برخی کشورها به عنوان انفجار اطلاعاتی يا بحران اطلاعات ياد می شود.
با پيشرفت تکنولوژی، چشم انداز جديد و تازه ای برای افراد جوامع مختلف ابداع شد. از آن جايی که اين ابزارهای پيشرفته رسانه ای، هيجانات زيادی را برای گروه های سنی مختلف ايجاد می کند و باعث می شوند در سراسر دنيا مخاطبان فراوانی را جذب کند، بنابراين روان شناسان متعدد از اين نوع رسانه ها به نوعی تروريسم فرهنگی يا ترور فرهنگی و خانوادگی در بين جوامع ياد مي کنند. اين رسانه های تصويری، با برنامه های تفريحی و سرگرم کننده براي افراد در مدت طولانی باعث يکسان سازی سليقه قشرهای مختلف يک جامعه می شود. و از سوی ديگر ايجاد شکاف های عميق و جديد طبقاتی می کنند و به دليل ارتباط اين وسيله ها با تمام دنيا فرهنگ قالب بندی شده، فرستنده اين نمادها و پيام ها، بدون محدوديت در اختيار گيرنده قرار می گيرد و سپس وارد کانون خانواده و بعد از آن وارد جامعه می شود.
پيامدهای استفاده از رسانه های جمعی
همچنين با ادامه اين روند، کاربران اين ابزارها به نوعی وابستگی با اعتياد رسانه ای دچار و اين مسئله در خانواده باعث به وجود آمدن بحران خانوادگي در بين جوامع می شود و گاهی اوقات در برخی ميان کاربران ايجاد حساسيت زدايی در فرهنگ می کند، يعنی بعد از يک مدت فرد استفاده کننده حساسيت هاي فرهنگی و اخلاقی را از دست می دهد و به نوعی فرد مغلوب آن فرهنگ می شود.
مطالعات متعدد نشان داده است که ادامه اين معضلات فرد گرايی در جامعه و در بين خانواده را گسترش می دهد و در يک خانواده فرزندان به جای آنکه مطالعات فراغت را با يکديگر سپری کنند، به صورت انفرادی در کنار اين نوع ابزارها اوقات فراغت را سپری می کنند.
بر اساس نظر کارشناسان دينی، برنامه های مبتذل ماهواره ای، موجب فروپاشي خانواده ها و سستی اعتقادات و تشويق به روابط نامشروع، استحاله فرهنگی و هويت دينی نسل آينده می شود. رفتن ماهواره به منازل، يکی از جلوه های روشن جنگ نرم دشمنان است؛ زيرا دشمن به واسطه اين شبکه ها درصدد ترويج دين ستيزی و از بين بردن ارزش های اخلاقی و قبح روابط نامشروع است. آوردن ماهواره به خانه، مشابه آوردن آتش به خانه است. حتی کسانی که در غرب زندگي می کنند از ايجاد تباهی در نسل های آينده به واسطه برنامه های اين شبکه ها ناراحت هستند.
راهکارهای مناسب
جالب است در نوجوانان و جوانان بدانند که در کشورهای غربی نيز برنامه هاي خاص ماهواره ها به پس از نيمه شب يعنی زمانی که بيشتر مردم در حال استراحت و آمادگی برای فعاليت های روز بعد هستند پخش می شود تا از هدر روی توان نيروهای انسانی جلوگيری شود، در حالی که اين تحفه غربی در کشورهای جهان سوم بدون هيچ محدوديت زمانی و گاهی حتی در زمانی که نيروی فعالی مانند جوان و نوجوان بايد به تلاش های علمی برای ساختن آينده ای روشن اقدام کند، پخش می شود و مخاطبان خود را به آينده ای خيالی و وهمی سوق می دهد.
آشنايی با قوانين دينی در اين باره، زير پا گذاشتن قوانين رسمی با تماشاي ماهواره، توجه به فريب کاری رسانه ای دشمنان از طريق ايجاد جذابيت هاي جنسی و مشغول نگه داشتن دل و جان مخاطبان با برنامه های کاذب از ديگر مسائلی است که بازگويی آن تأثير خوبی بر بينش نوجوان خواهد داشت.
بررسی يک پژوهش علمی درباره ی تأثير برنامه های ماهواره ای بر روی کودکان و نوجوانان در جدول زير آمده است:
پینوشتها:
1- کليدهای شناخت و رفتار با دخترها، صص 48-49.
|
مشاهده نامه «تأثير سياسی، فرهنگی، اجتماعی اينترنت، موبايل و ماهواره بر دانش آموزان |
||||
|
شرح مشاهده |
شرح تأثير |
سطح تأثير |
نوع تأثير |
پيامدهای تأثير |
|
علاقه به سريال های 24 و فرار از زندان |
انجام اعمال خشونت آميز روی دوستان |
اجتماعی |
رفتاری |
منفی |
|
احساس اضطراب و ترس و گاهی هم گريه کردن هنگام ديدن فيلم های ترسناک |
افسردگی و غمگين شدن نوجوانان و ترس از اضطراب هنگام مواجه با موقعيت های استرس زا |
اجتماعی |
عاطفی |
منفی |
|
علاقه پسرها به برنامه های ورزشی خشن، مثل کشتی کج |
الگو برداری رفتارهای خشن |
اجتماعی |
رفتاری |
منفی |
|
علاقه به سريال های رومنس در بين دختران |
القا مطلوب بودن روابط نامشروع |
اجتماعی و فرهنگی |
شناختی |
منفی |
|
ديدن فيلم های زبان اصلی در شبکه های عربی |
تقويت زبان خارجه |
اجتماعی |
رفتاری |
معمولی |
|
محدود کردن نوجوانان در ديدن ماهواره از سوی والدين |
دوری از برنامه های مخرب |
اجتماعی |
شناختی |
مثبت |
|
علاقه بيشتر به سريال های کره ای به دليل شرقی بودن فرهنگ آنها |
تشويق نوجوانان به تماشای هر چه بيشتر سريال های ماهواره |
فرهنگی |
عاطفی و رفتاری |
معمولی |
|
علاقه به شبکه bbc و دنبال کردن اخبار ايران و جهان |
مطلع شدن از اتفاقاتی که رخ می دهد |
اجتماعی |
شناختی |
معمولی |
|
دنبال کردن سريال سفری ديگر به دنبال لباس های فاخر و زيبا |
الگوگيری از نوع پوشش |
فرهنگی |
رفتاری |
منفی |
|
مشاهده نوجوانانی که بدون محدوديت برنامه های ماهواره ای می ديدند و خانواده روی آنها کنترلی نداشتند. |
از بين رفتن حيا در بين خانواده و گستاخ شدن نوجوان |
اجتماعی |
رفتاری |
منفی |
|
علاقه نداشتن به شبکه های ماهواره در برخی نوجوانان به دليل نوع تربيت خانوادگی |
تأثير نپذيرفتن از ماهواره |
فرهنگی |
شناختی |
معمولی |
|
بيشتر دخترها تماشاگر سريال ها هستند، به دليل اوقات فراغت بيشتر |
تأثير هر چه بيشتر ماهواره روی شکل گيری هويت دختران |
فرهنگی و اجتماعی |
شناختی |
منفی |
|
تشويق دوستان به ديدن فيلم ها و سريال های ماهواره |
فشار به خانواده برای تهيه ماهواره يا دانلود آن از اينترنت و تماشای سريال ها دور از چشم والدين |
اجتماعی |
رفتاری |
منفی |
|
دنبال کردن سريال های اکشن با وجود نداشتن ماهواره |
اثر پذيری ازگروه دوستان |
اجتماعی |
رفتاری |
معمولی |
|
با پخش سريال قهوه تلخ، گفت وگوها و رفتارهای نوجوانان حول اين سريال است و از تأثير سريال های ماهواره کاسته شده. |
فرهنگ سازی بومی و عدم تأثير از سريال های مخرب |
فرهنگی |
رفتاری |
معمولی |
|
رواج نوع پوشش غربی به دليل نوع پوشش بازيگران و خواننده های امريکايی |
رواج پوشش و آرايش نامناسب در بين نوجوانان |
فرهنگی واجتماعی |
رفتاری |
منفی |
|
تعريف کردن از زندگی بی قيد و بند نوجوانان به تصوير کشيده شده در سريال در بين گروه دوستان |
يادگرفتن سرکشی از والدين و پيدا کردن ديدی منفی نسبت به خانواده |
اجتماعی و فرهنگی |
شناختی |
منفی |
|
علاقه به روابط آزادانه بين دختر و پسر حتی در سنين پايين در برنامه های ماهواره |
فرو پاشی خانواده و رواج بی بند و باری |
فرهنگی |
عاطفی |
منفی |
1- رحيمی، امين، 5/ 12 /1387، «اعتياد از نوعی ديگر»، روزنامه جام جم.
2- رضا صادقی، آرام، «تلفن های همراه فرهنگ سازی و هويت». سايت حوزه.
3- «ثانيه هايی از جنس نگراني». 20 /1 /1388، روزنامه ابتکار.
4- «ماهواره ترور خاموش». مؤسسه فرهنگی مطبوعاتی ايران.
5- خبرگزاری دانشجويان ايران، 5 /12 /1385
6- ظهيری، علی اصغر، 1379، برای دختران، قم: روحانی.
7- منصور نژاد، محمد، 1384، مسائل دختران، تهران، جوان پويا.
8- نانسی اسنايدرمن و پگ استريپ، 1385، کليدهای شناخت و رفتار با دخترها، ترجمه: اکرم کرمی. تهران: صابرين، کتابهای دانه.
منبع: حسينی ايمنی، سيد علي؛ اشارات، قم: مرکز پژوهش های اسلامی صدا و سيما، تابستان 1391.







