ملی گرایی عبارتنداز: سرتعظیم فرود بردن فرد به ملت و مصالح آن را ملی گرایی گویند. و قوم گرایی عبارتند از شناسایی گروه قومی به عنوان تنها منبع هویت و کانون توجه وفاداری و تعهد فرد است .

از نظر تاریخی ملی گرایی بر دولت مبتنی بوده است در مقایسه با قوم گرایی که کانون توجه  آن گروه نژادی یا قومی خاصی تشکیل می دهد .

ملی گرایی عنوان یک نیروی تاریخی تلاش نموده است تا مردم را از هویت های محلی و ناحیه ای در جهت هویت وسیع تر دولت –ملت سوق دهد. قوم گریی یا ملی گرایی خُرد الحاق لفظ«قومیت » به « ملی گرایی » در مفهوم ملی گرایی قومی غالباً بدین معنی است که گروههای قومی طالب دولت –ملتهای جداگانه هستند. با نزدیک شدن پایان قرن بیستم بنظر می رسد که تجدید حیات ملی گرایی قومی روندهایی که مستلزم امور تربیتی عمیقی هستند فعال می سازد

بحث مقدماتی

به لحاظ تاریخی اصطلاح ملی گرایی به این معنی بکار رفته است که فرد خود را نسبت به دولت- ملت یا کشور خود وفادار تلقی کند. مثل وفاداری نسبت به آلمان –چین تعریف متعارف «دولت –ملت» عبارتی سیاسی است که از استقلال و حق حاکمیت بهره مند باشد و دارای حکومت خاص خود باشد . قوانین خود را وضع کند . وقلمرو خود را کنترل کند.

نظام های آموزش عمومی یا نظام دولتی با دولت –ملت همبستگی داشته اند. مثلاً             نظام های آموزشی آلمان –روسیه .

اگرچه ایالات متحده آمریکا به جای یک نظام آموزشی واحد، دارای 50 نظام آموزشی ایالتی است ولی مدارس ایالتی یا محلی عهده دار هماهنگ سازی یا آمریکایی بارآوردن مردم هستند. مثلاً بکارگیری زبان انگلیسی ، انتخاب گونه هایی از تاریخ و ادبیات آمریکاو ... ملی به شکل گیری نوع منش مطلوب آمریکایی کمک می کنند.

همبستگی مدرسه با دولت –ملت در کشورهای غربی در خلال بخش اخیرقرن هجدهم و قرن نوزدهم محقق یافت و امر تازه ای نیست .

هر کس که به مدرسه دولتی رفته باشد به آسانی به خاطر می آورد که برنامه درسی مدرسه از طریق سرود و داستان تاریخ و ادبیات، حس هویت ملی را در آنان پرورش     می داد این امر درباره مردم سراسردنیا که در دولت –ملتهای خود به مدرسه رفته اند نیز صادق است شخصیت های قهرمانی خاصی از تاریخ کشور ما به مثابه الگو در صحنه ظهور کردند . مثل واشنگتن در آمریکا –گاندی در هندوستان .

هرچند از مدرسه برای ایجاد حس ملیّت در جوانان از طریق مشابهت قرار  دادن قهرمانان ملی » تاریخ زبان و ادبیات استفاده شده است ولی حدود تاثیرات ملی گرایی برآموزش و پرورش رسمی به شدت مورد مناقشه و درگیری است .

تاریخ سده های نوزدهم و بیستم را می توان به عنوان تارخی جنگلها مورد توجه قرار داد . جنگهای ناپلئونی از 1800 تا 1815 و ...

چالش دشوار آموزش و پرورش عبارتند از پرورش حس هویت ملی واقعاً متعادلی است که فرد را با ملت به مثابه اجتماعی سیاسی و فرهنگی متحد می سازد.

ریشه های ملی گرایی در نظریه تعلیم و تربیت

مطالعات کلاسیک بررسی تاثیر ملی گرایی برآموزش و پرورش توسط آیزاک کندل ووادراردرایز آغازشد . محور و اساس مطالعات آنان پیدایش ملی گرایی دریافت سیاسی دولت –ملتهایی همچون فرانسه –آلمان و ایتالیا و روسیه بود دراین مطالعات : ملی گرایی به مانند نیروی محرکه ای برای ایجاد هویتهای ملی بررسی شد

2-نظام هلای جدید آموزشی به عنوان نمادهایی برای القای حس هویت و وفاق ملی دیده شدند

3-برنامه درسی جدید در اوایل قرن نوزدهم کمک بسیار زیادی در القاء مطالعات مدنی احساسات تعهد وارزشهای ملی نمود.

در دولت –ملت جدید و در آموزش و پرورش سازمان یافته یا آموزش رسمی ناسیوالیسم به عنوان عنصری ضروری تشخیص داده شده اما افراط در ملی گرایی به ویژه هنگامی که جنبه شروریستی  پید کرد به عنوان امری که برای صلح و امنیت جهان خطرناک است محکوم شد در آثارمحققان ملی گرایی در تعلیم وتربیت ، به ویژه ایزاک کندل، متخصص تطبیقی و رایزنر مورخ ملی گرایی مضمون عمده ای است که روشن می کند چگونه آموزش و پرورش سازمان یافته در نقش عاملانی برای ایجاد هویت ملی ، تدوین برنامه درسی ملی و پرورش خصیصه ملی عمل می کند.

دولت –ملتها ملی گرایی و آموزشگاه

دولت-ملت را می توان به عنوان یک واحد سیاسی مستقل تعریف کرد که کانون توجه زندگی فرهنگی اجتماعی ، سیاسی و اقتصادی شهروندان خویش اشت .

دولت –ملتها از نظر شامل ظیف از کشورهای بزرگ مانند ایالات متحده آمریکا جمهوری خلق چین و ... و به مراتب کوچک تر اما بهره مند از استقلال برابر همچون سنگاپور و پنال است .

از نظر تاریخی دولت –ملتهای جدید در قرن هیجدهم در اروپا و آمریکای شمالی و جنوبی بوجود آمدند. آنچه برای پرورش کاران جالب است این واقعیت است که مدارس دولتی یا همگانی اغلب به صورت نظام های ملی آموزش و پرورش در قرن نوزدهم ایجاد شدند این پدیده ناظر بر همسویی بین دولت –ملت و نظم های آموزش آن است .

یکی از وظایف برنامه درسی مدرسه به ویژه در حیطه های  زبان ادبیات و تاریخ پرورش عرق ملی در نسل جوان است چون این موضوعات آفریننده هویت ملی هستند. به ایجاد حس ملی گرایی کمک می کنند.